IMG_6020-uitsn-bewe-niv-kleuren-versch-1500-x-220-definitief.jpg

USB-microscoopstatieven nader bekeken

In het artikel USB-microscopen onder de loep wordt gesteld dat bij het werken met een USB-microscoop het gebruik van een goed statief tot betere resultaten leidt. Bij het toepassen van een grote vergrotingsfactor is het zelfs een must! Maar wat is een goed statief? In dit artikel bespreek ik twee statieven, van de merken Conrad en Dino Lite.

conrad dp-m06
1. Conrad DP-M06

Conrad-statief Model DP-M06

De bekende elektronicahandel Conrad Electronic biedt een statiefje aan dat er veelbelovend uitziet.
In 2012 kostte het statiefje €19,99. Nu, oktober 2013 wordt het statief in de catalogus niet meer apart genoemd. Wel kan het in combinatie met een bepaalde USB-microscoop worden gekocht. Het statiefje moet na aanschaf zelf gemonteerd worden. De montage is niet moeilijk. De grondplaat is klein maar stevig en voldoende zwaar om het statief stevig te laten staan. In de grondplaat zit een venster waarin ledverlichting kan branden door middel van twee AA-batterijen of via een USB-aansluiting. Een aan/uit-schakelaar is aanwezig op de achterzijde.
De zuil heeft een vertanding en de microscoophouder kan met een knop langs de zuil op en neer gedraaid worden. De lengte van de zuil is voor het gebruik van de USB-microscopen ruim voldoende. De microscoophouder heeft twee verschillende doorsneden en een klemmogelijkheid door middel van het aandraaien van twee stelschroeven. Er zit een verloopstukje in waarmee diverse verschillende dunnere staafvormige zaken ingeklemd kunnen worden. Het is mijn niet precies duidelijk wat het nut van dit hulpstuk is.

Op de grondplaat zit een glaasje met twee preparaatklemmetjes dat met kartelwieltjes in twee richtingen verplaatst kan worden. Dit is erg handig als je een klein object in het midden van het beeld wil plaatsen. Helaas zijn de beide asjes een beetje krom, met als gevolg dat het glaasje tijdens het verstellen wat op en neer waggelt. Bij een geringe vergroting is dat niet heel erg hinderlijk, maar bij een grote vergrotingsmaatstaf is het beeld voortdurend even uit focus. Als het waggelende glaasje het enige euvel was, zou het testoordeel zeer positief zijn. Helaas is dit niet het geval. De microscoophouder omvat de zuil met grote speling. Alleen al het aanraken van de microscoop leidt tot een verstoring van het real time-beeld op het computerscherm.

conrad dp-m06
2. Detail van de klem
Om scherp te stellen dient de microscoophouder omhoog of naar beneden gedraaid te worden. Als je het scherpstelpunt iets voorbij bent geschoten, moet je iets terugdraaien, waardoor de microscoophouder een millimeter verspringt. Dat lijkt weinig, maar bij een vergroting van meer dan 40 keer betekent dit een volledig uit focus raken van het object. Jammer! Voor weinig meer had de microscoophouder groter uitgevoerd kunnen worden en was er minder speling geweest.
Al met al is het lastig om de USB-microscoop met het Conrad-statief scherp te stellen. Maar het alternatief om de microscoop met de hand vast te houden is een nog slechtere optie. Het is onmogelijk de USB-microscoop voor langere tijd stil te houden bij een grote vergroting. Hier geldt: "Beter iets dan niets". Als ik een score moeten geven dan is het een magere 5.

Dino-lite

Het merk Dino-Lite biedt behalve USB-microscopen ook veel accessoires aan, waaronder verscheidene statieven. De firma IDCP-BV in Naarden stelde voor de test, behalve een aantal USB-microscopen enkele statieven ter beschikking. De MS36B (€129,00) en MS35B (€99,00) zijn voor de test gebruikt. De twee statieven zijn vrijwel gelijk. De MS36B heeft een 21 cm lange, instelbare arm waardoor er een grotere bewegingsvrijheid ontstaat om de USB-microscoop boven een groot oppervlak te verplaatsen. De zuil is 29 cm hoog; er is dus veel speelruimte.

Dino-MS36B
3. Dino-MS36B
Het werken met beide Dino-statieven was een verademing vergeleken bij het Conrad-statiefje. De lange arm van de MS36B kan handig zijn als je erg grote brokken steen hebt waarin holtes met mineralen zitten. Wanneer de arm niet nodig is, zit deze eigenlijk een beetje in de weg. Bovendien geeft de lange arm extra trilling onscherpte. Dat brengt ons meteen bij het eerste negatieve punt van het statief: de kwaliteit van de grondplaat. Deze is uitgevoerd in 2,5 mm dik roestvast staal (rvs). De lange aluminium zuil en de aluminium arm vormen samen een enorme hefboom. Bij de geringste aanraking van de microscoop buigt de grondplaat een beetje, met als gevolg dat het object uit focus raakt. Bij een geringe vergroting valt het allemaal nog mee, maar bij vergrotingswaarden boven de 40 is het zeer storend. Naar mijn idee is er hier sprake van een ontwerpfout. Als de grondplaat langs de zijkanten voorzien was geweest van een gestanste V-lijn zou de plaat al een grotere stijfheid hebben gehad. Nog beter zou het zijn als de grondplaat was uitgevoerd in gietijzer of een andere gegoten metaalsoort.

Dino-MS35B
4. Dino-MS35B
Een tweede probleem doet zich voor met de statiefkop. De glijvlakken sluiten niet goed op elkaar aan waardoor er horizontale beweging mogelijk is. Op afb. 4 is een voelermaat afgebeeld die tussen de twee glijvlakken is gestoken. 0,3 mm is de speling aan één kant, dus is de totale speling voor beide kanten samen ongeveer 0,6 mm. Bij een vergrotingsfactor van 60 keer komt het erop neer dat het focuspunt op het beeldscherm over een afstand van meer dan 3 cm verschuift. Aangezien je de instelknop van de statiefkop en het instelwiel van de USB-microscoop nu eenmaal moet bedienen, veroorzaak je voortdurend onscherpte. Het betreft hier niet een toevallig slecht exemplaar; bij meerdere statiefkoppen heb ik de speling vastgesteld. De speling duidt erop dat bij de productie met te grote toleranties wordt gewerkt.

Conclusie

Het USB-microscoopstatief van Dino-Lite is vele malen beter bruikbaar dan het statief van Conrad, maar schiet op twee punten tekort. Hierdoor komt mijn score niet hoger dan een 7.

Zowel bij Conrad als bij Dino-Lite worden nog andere typen microscoopstatieven geleverd. De prestaties van deze statieven heb ik niet onderzocht. U weet in ieder geval waar u voor een goed statief op moet letten.

Zelfbouw

Wie handig is kan zelf iets proberen te maken met behulp van een oude microscoop of een vergrotingsapparaat, verticale boorstandaard of een balgapparaat uit de fotografie. In kringloopwinkels is soms zeer bruikbaar materiaal te vinden.